Psikiyatri ve Psikoloji - İlaçla Tedavi

İlaçla Tedavi

İlaç tedavileri hastaların en fazla çekinerek yaklaştıkları tedavi yöntemidir. Oysa ruhsal rahatsızlıklar beynin işleyişindeki düzensizliklerden kaynaklanan, diyabet ya da hipertansiyon gibi ilaçlarla düzensizliklerin düzeltilebildiği rahatsızlıklardır. Uygun kullanıldığı takdirde ilaçların yararı göz ardı edilemez.
İlaç tedavisinde ideal olan en az ilaçla en fazla konforu sürdürerek, en iyi sonucu elde etmektir.

Psikiyatride temel ilaç grupları antidepresanlar, antipsikotikler, bunaltı gidericiler, duygudurum düzenleyiciler, uyku vericiler ve yan etki giderici ilaçlardır.

Antidepresanlar:
Dünyada en yaygın kullanılan ilaçlardandır. Hastalık tanısına ve hastanın genel bedensel, ruhsal, sosyal ve kişisel özelliklerine göre çeşitli alt gruplardan en uygun ilaç seçilerek düzenli izlem eşliğinde kullanılır. Antidepresanlar duygulanım bozuklukları, anksiyete bozukluklarında, psikotik bozuklukların bazı dönemleri, uyku bozuklukları ve bazı diğer rahatsızlıklarda kullanılabilir.

Antidepresan kullanırken neler bekleyebilirsiniz?
1. hafta: Yan etkisi düşük olmakla birlikte hafif bulantı, iştahsızlık, huzursuzluk, nadiren sersemlik ya da uykusuzluk görülebilir. İlk haftada geçici bir iyilik hali hissedilebilir
2. hafta: Yan etkiler azalarak kaybolur.
3. hafta: Bu haftanın sonuna doğru rahatsızlık belirtilerinde hafif gerileme, rahatlama, varsa uyku bozukluklarında düzelme ve enerji düzeyinde hafif yükselme görülebilir. Artık iyileşme başlamıştır.
6. hafta: Bu haftaya kadar herhangi bir iyileşme görülmemişse doktorunuz bu aşamada ilaç dozu ya da türü ile ilgili bir değişiklik yapmak isteyebilir.

Antipsikotikler:
Düşük dozlarda bunaltı giderici ve uyku verici olarak, etkin dozda psikotik rahatsızlıkların tedavisinde kullanılır.

Antipsikotik kullanırken neler bekleyebilirsiniz?
1. hafta: Bunaltıda ilk günden, psikotik bozukluklarda 3. günden sonra tedavi edici etkisi başlar. Yan etki olarak uyku hali, halsizlik, hafif sersemlik görülebilir.
2. hafta: İlk yan etkiler azalmaya başlar. Düşünce içeriğindeki bozukluklar hafiflemeye başlar.
6. hafta genellikle ilacın tedavi edici etkisi yerleşmiş ve rahatsızlık büyük oranda kontrol altına alınmıştır. Bu haftada belirtiler hala ilk günkü şiddetinde sürüyorsa doktorunuz ilaç dozu ya da türünde değişiklik yapmak isteyebilir.

Bunaltı Gidericiler:
Kısa süreli ve sadece doktor kontrolünde kullanılan, kötüye kullanım potansiyeli nedeniyle ülkemizde kullanımı yeşil reçete ile kısıtlanmış ilaçlardır. Kısa süreli olarak duygulanım bozuklukları, anksiyete bozuklukları, psikotik bozukluklar, alkol arınma tedavisi ve uyku bozukluklarında kullanılabilirler.

Duygudurum Düzenleyiciler:
Asıl olarak Bipolar Bozuklukta, yanı sıra bağımlılıklar ve bazı dürtü kontrol bozukluklarında kullanılabilen ilaçlardır. Bunlar lityum tuzları ve antiepileptik ilaçların bazılarıdır. İlaca ve rahatsızlığa özgü etkileri vardır. Genellikle etkisinin öngörülebilmesi amacıyla kan düzeyi izlemi ile kullanılırlar.

Uyku elde etmek ve yan etkilerin giderilmesi için ya da rahatsızlık sırasında uygun görülen durumlarda tedaviye başka ilaçlar eklenebilir.

Günümüzde yerinde ve etkin bir ilaç tedavisi için iyi bir psikiyatrik görüşme ile iyi analiz edilen sorunlara yönelik, kişinin bireysel ihtiyaçlarını ve yaşam kalitesini gözeten, doğru yapılmış bir ilaç seçimi en önemli koşuldur.